Forklift Sürücüleri için Yıllık Eğitim — Yer Taşıma Araçları Eğitiminin Teori Bölümü

Bu eğitim Almanya'daki çalışma için geçerlidir. Almanca kursun çevirisidir; Alman mevzuatı ve işletmenizdeki talimatlar esastır.

12 modül · yaklaşık 60 dakika · 25 soruluk final testi, geçmek için 25 doğru · PDF katılım belgesi

Bu kurs ne hakkında

Forklift kazaları seyrektir ama ağırdır – ve deneyimli sürücülerin başına gelir: rutin, zaman baskısı, „çabucak“. Bu nedenle § 4 DGUV Vorschrift 1 (kaza önleme yönetmeliği „Önleme İlkeleri“) eğitimi yılda en az bir kez şart koşar ve geçerli bir eğitim olmadan kimse süremez, forklift sürücü belgesiyle bile.

Kayıt gerekmez. Yalnızca final testinden önce adınızı ve e-posta adresinizi soruyoruz – sadece belgeniz için. İlerlemeniz bu tarayıcıda kaydedilir. İstediğiniz zaman ara verip daha sonra devam edebilirsiniz.

Modül 1 / 12

Konu nedir ve bu kurs ne değildir

Bu kurs, § 12 Arbeitsschutzgesetz (ArbSchG, Alman İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu) ve § 4 DGUV Vorschrift 1 (kaza önleme yönetmeliği „Önleme İlkeleri“) uyarınca, sürücü koltuklu veya sürücü platformlu yer taşıma araçlarının (forkliftlerin) sürücüleri için yıllık eğitimin teori bölümüdür. Görevlendirilmiş her sürücünün bilmesi gerekenleri tazeler – yükümlülükler, günlük vardiya öncesi kontrol, denge ve taşıma kapasitesi plakası, güvenli sürüş, yük alma ve istifleme, aracı terk etme, park etme, şarj – ve anlamayı, her sorunun doğru olması gereken bir testle sınar (yanlış cevaplar açıklanır, tekrar yapılabilir).

Bu çevrimiçi kurs, Almanca forklift sürücü eğitimimizin Türkçe sürümüdür; Almanya'da çalışan ama Almanca okumayan çalışanlar için yazılmıştır. Geçerli olan, anlaşılır Türkçeyle açıklanmış Alman hukukudur; Almanca sürüm bağlayıcı olandır.

Ön koşul: DGUV Grundsatz 308-001 (yer taşıma aracı sürücülerinin yeterliliği ve görevlendirilmesine ilişkin DGUV ilkesi) uyarınca geçerli bir forklift sürücü belgesine (Fahrausweis) sahipsiniz ve işvereniniz tarafından yazılı olarak görevlendirildiniz. Bu kurs sürücü eğitimi vermez.

Kursun sağlamadıkları: İşyerine özgü eğitimin yerine geçmez. Forkliftinizin işletme talimatı, işletmenizdeki ulaşım yolları ve tehlike noktaları, kendi aracınızdaki vardiya öncesi kontrol ve amirinizle görüşme bunun parçasıdır – ancak ikisi birlikte, eğitim tutanağındaki imzanızla, eğitimi oluşturur (DGUV Regel 100-001, madde 2.3.1). Ayrıca sürücü belgesi eğitimi (DGUV Grundsatz 308-001'e göre 1–3. aşamalar), arazi tipi teleskopik forkliftler (DGUV Grundsatz 308-009) ile vinçler ve yükseltilebilir çalışma platformları da kapsam dışındadır.

Akılda tutun

Teori çevrimiçi, işletme yerinde: Kurs, yıllık forklift eğitiminin genel bölümüdür. İşletme talimatı, ulaşım yolları ve amirle görüşme buna eklenir.

Modül 2 / 12

Neden her yıl?

Forklift kazaları seyrektir ama ağırdır: devrilme, kişilere çarpma, düşen yükler, yükseltilmiş araçtan düşme. Berufsgenossenschaft'lar (BG, yasal kaza sigortası kurumları) her yıl yer taşıma araçlarıyla bildirimi zorunlu birkaç bin kaza sayar, aralarında düzenli olarak ölümlü olanlar da vardır. Çoğu deneyimli sürücülerin başına gelir – rutin, zaman baskısı ve „şimdiye kadar hep iyi gitti“ yüzünden.

Bu nedenle § 4 DGUV Vorschrift 1 eğitimi yılda en az bir kez, § 12 ArbSchG ise işe başlamadan önce ve değişikliklerde (yeni araç, yeni ulaşım yolları, bir kazadan sonra) şart koşar. Geçerli bir eğitim olmadan işveren sizi sürdüremez – sürücü belgesiyle bile.

Bu kurs teori bölümünü sağlar. İşletmeniz bunu forkliftinizin işletme talimatı, sizdeki ulaşım yolları ve amirle görüşmeyle tamamlar. Ancak ikisi birlikte, eğitim tutanağındaki imzanızla, eğitimi oluşturur.

Tipik hata: „15 yıldır forklift kullanıyorum, eğitime ihtiyacım yok.“ Kaza istatistiğinde tam da bu sürücüler yer alır – beceremedikleri için değil, rutin kuralları örttüğü için.

Akılda tutun

Yılda en az bir kez, belgelenmiş – ve geçerli eğitim olmadan sürüş yok, sürücü belgesiyle bile. Kazalar deneyimlileri bulur.

Modül 3 / 12

Hukuki dayanaklar ve sürücü olarak yükümlülükleriniz

Kim sürebilir (§ 7 DGUV Vorschrift 68, kaza önleme yönetmeliği „Forkliftler ve yer taşıma araçları“): en az 18 yaşında, bedensel ve zihinsel olarak uygun, kanıtlanmış yeterlilikle eğitilmiş (DGUV Grundsatz 308-001'e göre forklift sürücü belgesi) ve işveren tarafından yazılı olarak görevlendirilmiş – belirli araçlar ve kullanım alanları için. İstisna: yaya kumandalı yer taşıma araçları (transpaletler) sürücü belgesi gerektirmez, ama eğitim gerektirir.

Sürücü olarak yükümlülükleriniz:

• yalnızca geçerli görevlendirmeyle, yalnızca görevlendirmenin kapsadığı araçları sürmek
• her vardiyadan önce vardiya öncesi kontrolü yapmak
• kusurları derhal bildirmek; güvenlikle ilgili kusurlarda aracı kullanmamak
• işletme talimatına ve üreticinin kullanım kılavuzuna uymak
• araç bunun için yapılmadıysa kişi taşımamak
• alkol, uyuşturucu ve tepki yeteneğini etkileyen ilaç kullanmamak
• varsa emniyet kemerini veya tutma sistemini kullanmak
• kazaları ve ramak kala olayları bildirmek

İşverenin yükümlülükleri: uygun araçlar, yetkin bir kişi tarafından yıllık muayene (§ 37 DGUV Vorschrift 68, „UVV muayenesi“ – kaza önleme yönetmeliğine göre muayene, etiket), işletme talimatı, ulaşım yolları, görevlendirme, eğitim. Muayene etiketi yoksa veya süresi dolmuşsa: bildirin, sürmeyin.

Akılda tutun

Sürücü belgesi artı yazılı görevlendirme – ikisi de, yoksa sürüş yok. Süresi dolmuş muayene etiketi: bildirin, aracı bırakın.

Modül 4 / 12

Günlük vardiya öncesi kontrol

Vardiya başlamadan önce, „bir ara“ değil. Süre: 3–5 dakika. Sonucu işletme talimatına göre belgeleyin (kontrol listesi veya günlük liste).

Aracın çevresinde tur:

1. Lastikler: hava basıncı, hasarlar, yabancı cisimler, diş derinliği; dolgu lastiklerde çatlak ve kopmalar
2. Çatal kolları: çatlaklar, eğilme, aşınma (çatal kalınlığının en fazla % 10'u), çatal kilidi yerine oturmuş, her iki kol aynı yükseklikte
3. Mast (kaldırma kulesi): zincirler eşit gergin, kırık bakla yok, hidrolik hortumları sızdırmaz, makaralar ve kızaklar
4. Sürücü koruma tavanı ve yük koruma ızgarası hasarsız
5. Hidrolik: aracın altında yağ izi yok
6. Akü: fiş, kablolar, şarj durumu; içten yanmalı motorlarda yakıt, soğutma sıvısı, egzoz sistemi
7. İşaretleme: taşıma kapasitesi plakası okunaklı, muayene etiketi geçerli

Duran araçta işlev kontrolü:

1. Koltuk, kemer, aynaları ayarlama; koltuk temas şalteri
2. Frenler: servis freni, park freni (eğimde veya kalkışta kontrol edin)
3. Direksiyon: boşluk, rahat dönme
4. Kaldırma düzeneği: kaldırma, indirme, eğme, yan kaydırıcı – sarsıntısız, ses yok
5. Korna, aydınlatma, uyarı lambası, geri vites ikaz sesi, acil kapatma

Kural: Fren, direksiyon, mast, zincir, çatal kolu veya koruma tavanındaki bir kusur = aracı durdurun, anahtarı çekin, kusuru bildirin, „Arızalı“ levhası asın. Küçük kusurları (ayna, gündüz aydınlatma) işletme talimatına göre bildirin.

Akılda tutun

İlk sürüşten önce beş dakikada on iki nokta. Fren, direksiyon, mast, zincir, çatal, koruma tavanı: bir kusur – aracı durdurun, anahtarı çekin, bildirin.

Modül 5 / 12

Denge: denge üçgeni ve yük ağırlık merkezi

Karşı ağırlıklı bir forklift üç nokta üzerinde durur: iki ön tekerlek ve arka aksın (salınımlı aks) ortası. Bu üç nokta denge üçgenini oluşturur. Forklift ile yükün ortak ağırlık merkezi üçgenin içinde kaldığı sürece araç ayakta durur. Dışarı çıkarsa devrilir – öne veya yana.

Ağırlık merkezini dışarı iten etkenler:

• ağır yük (ön aks etrafında kaldıraç etkisi)
• yükün çatal kollarının ucunda olması (büyük yük ağırlık merkezi mesafesi)
• yükün yüksekte kaldırılması (ağırlık merkezi yukarı kayar, yanal pay küçülür)
• kaldırılmış yükle mastın öne eğilmesi
• viraj sürüşü, özellikle yüksek yükle ve yüksek hızda
• eğime çapraz sürüş
• yüksek yükle fren veya hızlanma

Taşıma kapasitesi plakası (yük diyagramı) forkliftin üzerinde hangi yük ağırlık merkezi mesafesinde ve hangi kaldırma yüksekliğinde ne kadar yüke izin verildiğini söyler. Nominal taşıma kapasitesi (örn. 2 000 kg) yalnızca nominal yük ağırlık merkezinde (çoğunlukla 500 mm) ve çoğu zaman yalnızca belirli bir kaldırma yüksekliğine kadar geçerlidir. 800 mm yük ağırlık merkezinde veya ataşmanlarla (yan kaydırıcı, kıskaç) izin verilen yük belirgin biçimde düşer – bu, plakada veya ataşmanın ek plakasında yazar.

Temel kurallar: Yükü tamamen çatal sırtına dayayın. Yükle sürüşte yük yere yakın (yakl. 15–20 cm) ve mast hafifçe geriye eğik. Plaka sınıra yaklaşıyorsa ağırlığı asla tahmin etmeyin – irsaliye veya tartı.

Akılda tutun

Forklifti üç nokta taşır. Yük çatal sırtında, yere yakın, mast geriye – ve plaka yalnızca nominal yük ağırlık merkezinde geçerlidir.

Modül 6 / 12

Güvenli sürüş

• Hız: Yaya trafiği olan hollerde yürüme hızı, her zaman görülebilen mesafe içinde durabilecek şekilde. Kapılarda, sanayi kapılarında, kavşaklarda, raf uçlarında: yavaş, korna.
• Görüş: Yük öne görüşü kapatıyorsa – geri geri sürün veya yönlendirici kullanın. Geri giderken arkaya bakın, yalnızca aynaya değil.
• Eğimler ve rampalar: yükle yokuş yukarı ileri, yokuş aşağı geri (yük her zaman yokuş tarafında). Asla eğime çapraz, asla rampada dönmeyin.
• Virajlar: yavaş, yük indirilmiş. Forklift arkadan döner – arka savrulur.
• Ulaşım yolları: yalnızca işaretli yollar, geçiş önceliği işletme düzenine göre, yayalara mesafe. Şüphe halinde yayaların önceliği vardır.
• Sürücü yeri: Kollar, bacaklar, baş aracın dış hatları içinde. Çatal kollarında veya yükün üzerinde kişiyle sürüş yok. İkinci koltuk olmadan yolcu yok.
• Elektrikli forkliftler: sessizdir – zamanında korna çalın, kişilere seslenin.
• Kamuya açık yollarda veya fabrika kapısında forklift: Straßenverkehrs-Ordnung (StVO, Alman Karayolları Trafik Yönetmeliği), aydınlatma, gerekirse sürücü ehliyeti.

1 numaralı kaza odağı: Geri giderken ve görüşün kısıtlı olduğu yerlerde kişilere çarpma. 2 numaralı kaza odağı: Kaldırılmış yükle virajda devrilme.

Akılda tutun

Yük yokuş tarafında, arka savrulur, yayaların önceliği var. En sık iki kaza: geri giderken çarpma ve virajda devrilme.

Modül 7 / 12

Yük alma, istifleme, bırakma

Yük alma: Çatalı palet genişliğine ayarlayın, yatay, zemin seviyesinde. Düz yaklaşın, çatal kollarını tamamen sokun, yükü kaldırın (10–20 cm), mastı geriye eğin, geri geri serbest alana sürün, ancak sonra dönün.

Rafa istifleme: Rafın önünde durun, yükü dikey kaldırın (mast dikey, geriye eğik değil), raf gözü yüksekliği artı birkaç santimetre, dikkatle sokun, palet oturana kadar indirin, çatal kolları serbest, geri geri çıkın, ancak sonra indirin. Asla kaldırılmış yükle sürmeyin veya direksiyon çevirmeyin.

Rafsız istifleme: yalnızca dengeli, aynı yük birimleri; istif yüksekliği işletme talimatına göre; yükü itmeyin.

Kontrol noktaları: Raf taşıma yüküne uyun (raf bölümündeki plaka). Hasarlı paletleri kullanmayın. Kayabilecek yükü emniyete alın. Asla kaldırılmış yükün altında çalışmayın veya altından geçmeyin.

Ataşmanlar: yalnızca onay ve ek plakayla; taşıma kapasitesi düşer; ataşmana uygulamalı tanıtım işletme eğitiminin parçasıdır.

Kişileri kaldırma: yalnızca forklifte kilitlenmiş, onaylı çalışma platformuyla ve yazılı onayla. Asla paletin üzerinde, asla çatal kollarının üzerinde.

Akılda tutun

Dur, dikey kaldır, sok, bırak, serbest alana sür, indir – bu sırayla. Asla kaldırılmış yükle sürme, asla yükün altında kimse olmasın.

Modül 8 / 12

Aracı terk etme, park etme, arızalar, devrilme

Forklifti terk etme, kısa süreliğine bile: Çatalı tamamen indirin, mast dikey, park frenini çekin, sürüş yönü boşta, motor kapalı, anahtarı çekin (işletme talimatına göre görüş mesafesi içindeyken hariç). Anahtarı takılı, başıboş bırakılmış bir forklift en sık rastlanan denetim bulgularından biridir.

Park etme: kaçış yollarında, kapıların, acil çıkışların, yangın söndürücülerin, elektrik panolarının önünde değil; takoz olmadan eğimde değil.

Devrilme: Atlamayın! Oturmaya devam edin, direksiyona tutunun, gövdenizi devrilme yönünün tersine yaslayın, kemer korur. Atlayan, koruma tavanının altında ezilir.

Arızalar: Aracı emniyete alın, bildirin, hidrolik, fren, elektrikte kendi başınıza onarım yapmayın. Her kazadan sonra: ilk yardım, bildirme, aracı kontrol ettirme.

Tipik hata: „Sadece kısa süreliğine ayrılıyorum“ – çatal yukarıda, anahtar takılı, motor çalışıyor. Bir çocuk, bir iş arkadaşı, bir tedarikçi: Bu iki dakikada herkes binebilir veya çatalın altına girebilir.

Akılda tutun

Çatal aşağı, fren çekili, motor kapalı, anahtar çekili – iki dakika için bile. Ve devrilmede: oturmaya devam et, tutun, asla atlama.

Modül 9 / 12

Elektrikli forkliftlerin şarjı, LPG'li forkliftlerde tüp değişimi

Elektrikli forkliftlerin şarjı: yalnızca işaretli şarj alanlarında, havalandırmayla, açık ateş ve kıvılcım olmadan – kurşun-asit akülerin şarjında hidrojen oluşur ve bu, havayla tutuşabilir bir karışım oluşturur. Fişi yalnızca akımsızken çekin (önce şarj cihazı kapalı, sonra fiş). Aküde çalışırken koruyucu gözlük ve eldiven; asit temasında derhal bol suyla yıkayın, gözleri en az on dakika, sonra doktor.

Lityum-iyon aküler: üretici talimatına göre şarj edin, yalnızca uygun şarj cihazı, hasarlı veya şişmiş aküleri şarj etmeyin, şarj alanı yanıcı malzemeden arındırılmış.

LPG'li forkliftler: Tüp değişimi yalnızca uygulamalı tanıtım almış kişilerce – açık havada veya havalandırmalı mekânlarda, değişimden önce vanayı kapatın, bağlantıdan sonra sızdırmazlığı kontrol edin (koku, kaçak arama spreyi), bodrumlarda, çukurlarda veya alçakta kalan mekânlarda LPG'li forklift yok – sıvılaştırılmış gaz havadan ağırdır ve zeminde birikir.

Tipik hata: Kapı açık diye şarj yerinde sigara içmek. Açık kapı, aküdeki hidrojen oluşumunu değiştirmez.

Akılda tutun

Şarj demek hidrojen demek: havalandırmalı, ateş yok, kıvılcım yok, fiş yalnızca akımsızken. LPG'li forklift asla bodrum ve çukurlarda değil.

Modül 10 / 12

Tipik kazalar ve bunlardan çıkan sonuç

Berufsgenossenschaft istatistiğinden beş kaza örneği, her biri için neden ve kural:

Ortak payda: rutin, zaman baskısı, „çabucak“. Kuralları tüm ilgililer biliyordu.

Üzerinden geçilecek örnek: Sabah vardiyası, 20 dakika sonra teslimat, iş arkadaşı „paleti çabucak şuraya it, ben tutarım“ diye sesleniyor. Yükü 80 cm kaldırdınız, yol hol kapısından rampaya gidiyor. Bu durumda yanlış olan ne? Sayın: yükün üzerinde veya yanında kişi, sürüş sırasında kaldırılmış yük, durmadan hol kapısı, yükle rampa – tek cümlede dört kural. Doğru cevap: dur, yükü indir, iş arkadaşı yükten uzaklaşsın, yükü emniyete al, kapıda korna çal ve bak, rampada yük yokuş tarafında.

Akılda tutun

Beş kaza, beş bilinen kural. Ortak payda hiçbir zaman bilgisizlik değil, rutin ve zaman baskısıdır.

Modül 11 / 12

Kendi işletmemizde: araçlar, yollar, işletme talimatı, muhataplar

Bu modülü işletmeniz doldurur – amirinizle yapılan eğitim görüşmesinde. Teori bölümü burada biter. Bundan sonrasını yalnızca işletmeniz bilir ve hiçbir çevrimiçi kurs size bunu gösteremez:

• Yer taşıma araçlarımız ve kimin hangisini sürebileceği (görevlendirme listesi)
• Bizdeki ulaşım yolları, tek yön düzenlemeleri, hızlar, yaya bölgeleri
• Özel tehlike noktaları (kapılar, rampalar, yükleme rampası, raf koridorları, dış alan)
• Yer taşıma araçları işletme talimatı (ektedir / asılıdır)
• Şarj alanı, yakıt istasyonu, tüp deposu
• Vardiya öncesi kontrol listesi nerede, kusurlar kime bildirilir
• İlk yardım, acil çağrı, toplanma alanı
• Muhataplar: amir, güvenlik temsilcisi (Sicherheitsbeauftragter), iş güvenliği uzmanı (Fachkraft für Arbeitssicherheit)

Bu noktaları amiriniz sizinle görüşür. Bunları eğitim tutanağına yazın. Tavsiye edilir, zorunlu değil: kısa bir uygulamalı gözlem – kendi aracınızda vardiya öncesi kontrolü gösterin, bir paleti rafa koyup alın.

Modül 12 / 12

Kurs nasıl geçerli bir eğitime dönüşür

1. Teori bölümünü çevrimiçi tamamlayın, anlama testini % 100 ile geçin, katılım belgesini alın.
2. Eğitim tutanağını yazdırın (alanlar aşağıda).
3. Amirle görüşme: işletme talimatı, „Kendi işletmemizde“ modülündeki noktalar, açık sorular; tavsiye edilir: kısa bir uygulamalı gözlem (vardiya öncesi kontrolü gösterme, bir paleti rafa koyup alma).
4. Her ikisi tutanağı imzalar. İşverende saklama (özlük dosyası veya eğitim klasörü), eğitim matrisine kayıt, 12 ay sonra sonraki tarih.

Eğitim tutanağı – alanlar:

Kim eğitir: işveren. Görevi § 13 ArbSchG uyarınca yazılı olarak güvenilir, uzman bir kişiye devredebilir (amir, iş güvenliği uzmanı, deneyimli forklift sürücüsü). DGUV Grundsatz 308-001'e göre eğitmen yeterliliği yıllık eğitim için gerekli değildir – buna yalnızca sürücü belgesi eğitimi verenin ihtiyacı vardır. Sorumluluk işverende kalır.

Saklama: Eğitim tutanakları en az bir sonrakinden sonraki eğitime kadar, daha iyisi istihdam süresi boyunca – ISO 9001 veya ISO 45001 denetiminde yeterlilik ve eğitimin kanıtıdır.

Akılda tutun

Teori geçildi artı işletmede görüşme artı iki imza = geçerli eğitim. Sonraki tarih: on iki ay sonra.

Final testi

25 soru, her birinde bir doğru cevap. Geçmek için 25 doğru cevap gerekir (100 %). Değerlendirme sunucuda yapılır — bu sayfada cevap anahtarı yoktur.

Sonucunuz